«اين قانون انساني است که در خيمه (محل مسقف) بميرد ...» (بميدبار 19:14 )

به غير از مفهوم ساده­ي اين بخش از جملات تورا که در رابطه با «טֻמְאַת מֵת» (ناپاکي شخص متوفي) صحبت مي­کند، در وراي اين جملات، مفاهيم و گفتارهاي بسيار آموزنده­اي مي_­توان يافت که مي­تواند روشنگر مسير زندگي هر يک از ما باشد.

به عبارت ديگر مي­توان از دريچه­اي ديگر به اين پاسوق نگريست: «اين (اطلاعات و آموخته­هاي) تورا شايسته­ي شخصي است در جهت علم­اندوزي سعي و تلاش نموده و اکنون فوت نموده، و حيف و دريغ از زماني که از او گرفته شده و ديگر نمي­تواند به فعاليت مقدس خود بپردازد.»

"زمان" يک هديه بزرگ ا-لهي است، که براي بهره­گيري صحيح در راه پيشرفت معنوي به انسان اعطا شده است.

آنچه که از منظر عاقلان و عالمان، شايسته­ي گريستن است و جاي افسوس دارد، همان «اتلاف وقت» و نابودي زمان است؛ همان­طور که در ميدراش مي­نويسد: «روزي شاگردان ربي عقيوا به محضر استاد رسيدند تا براي علم­اندوزي از دانش او بهره گيرند، ولي متوجه شدند که ربي عقيوا در گوشه­اي نشسته و زارزار گريه مي­کند! شاگردان تصور کردند که حداي ناکرده اتفاقي براي راو افتاده است که او را اين همه متأثر ساخته است. اين بود که براي درک علت جلوتر رفته و به استاد عرض ادب نمودند تا او را تسلي دهند. ولي ربي عقيوا در پاسخ گفت: "علت گريستن من به خاطر "גֵחֲזִי" شاگرد اليشاع هناوي است. شاگردان با تعجب پرسيدند: "مگر نه اين است که وي به حرف استاد خود بي­اعتنايي مي­نمود و رفتارهايش براساس اصول دين و موازين صحيح نبود، و بنابراين از محضر استاد طرد شد، تا جايي که او را در زمره افرادي شمرده­اند که سهم و نصيبي از عالم باقي نخواهند داشت؟ آيا شما براي چنين کسي گريه و زاري مي­کنيد؟"

ربي عقيوا گفت: "من در حال مطالعه ي زندگي "גֵחֲזִי" بودم که متوجه شدم او داراي استعدادهاي فراوان و سرشاري بوده که از جانب حدا به او اعطا گرديده بود تا بتواند به واسطه­ي خدمت به اليشاع هناوي از او کسب فيض نمايد و به يک عالم واقعي و حداترس تبديل شود. ولي حيف از اين همه هوش و ذکاوت و استعداد که وي نتوانست به نحو درست از آنها استفاده کند، و وقت و زمان خود را بي­دليل تلف کرد. حيف از آن موهبت ا-لهي که در جهت نادرست و هدف ناصحيح سپري و صرف شد. براي اين امر بايد گريست."»

يشعيا هناوي مي­گويد: «به سوي من با تعنيت و گريه و عزاداري بازگرديد.» هاراوאִיסָר זַלְמָן מֶלְצַר זצ"ל مي­گويد: "در قوانين آمده است: ظرفي که ناپاک (טָמֵא) گشته، چنانچه شکسته شود، از ناپاکيش بيرون مي­آيد. همين­طور ظرف وجود انسان که در اثر خطا و گناه ناپاک گرديده، به وسيله­ي تعنيت و تشووا شکسته مي­شود، غرور و تکبرش مي­شکند، از اشتباهش آگاه مي­گردد و با تشووا به سوي خالقش بازمي­گردد." 

ولي عزداراي که ناوي در پاسوق از آن سخن مي­گويد، براي چيست؟

هاراو در ادامه مي­فرمايد: «هر چند که انسان از گناهي که ورزيده تشووا مي_­نمايد، ولي بايد بداند که در آن لحظاتي که آلوده به خطا شده و وقت و زمان خود را به بطالت، و بدتر از آن به گناه هدر داده، مي­توانسته مشغول کار نيک و هدفمندي شود که برايش فايده و بهره داشته باشد؛ ولي او از فرصتي که در اختيار او نهاده شده بود برخلاف خواسته­ي حداوند عمل کرده است. پس هر چند که بتواند گناهش را جبران کند، ولي مسلماً فرصت از دست رفته را نمي­تواند بازگرداند.»

جمله اي در توراتنو هقدوشا مي­فرمايد: «بعد از ايام عزاداري رحلت مشه ربنو، حداوند، يهوشوع را مالامال از حکمت و عقل نمود...» هاراو «حَتَم سُوفِر» مي­گويد: «چه ارتباطي ميان فوت مشه ربنو و حکمت يهوشوع وجود دارد؟ وقتي ايام سوگواري مشه ربنو به پايان رسيد و يهوشوع رهبري قوم را بر عهده گرفت، جماعت با نگاه به يهوشوع، به خود رجوع مي­کردند که چطور اين شاگرد برجسته­ي مشه ربنو با سعي و تلاش شبانه­روزي خود توانست مکاني در حد جانشين استاد بيابد، چطور يهوشوع از لحظه لحظه­ي زندگيش در جهت علم­اندوزي بهره جست تا برازنده­ي چنين مقام رفيعي گرديد.»                    منبع: עלינו לשבח