آماده کردن نيازهاي شبات:
1- در روز جمعه براي آماده کردن نيازهاي شبات سحر خيز باشد، همانطور که براي برگزاري هر برنامه و کاري از قبل از آن پيش بيني هاي لازم را انجام مي دهيم و تدارکات لازم را فراهم مي کنيم، براي شبات نيز که مهمان خانه هاي ما مي باشد، اقدامات لازم را در نطر مي گيريم. براي برگزاري يک جشن هر چه برنامه ريزي ما دقيق ترباشد و هر چه که ما از قبل لوازم و احتياجات آنرا آماده کرده باشيم به ما کمک مي نمايد در برگزاري جشن راحتتر و موفق تر باشيم و لذت و خوشي حاصل از آن ما را به وجد آورد. در تورا سفر شموت(16:5) مي فرمايد: "וְהָיָה בַּיוֹם הַשִּׁשִּׁי וְהֵכִינוּ אֶת אַשֶׁר יָבִיאוּ" يعني در روز ششم (جمعه) آنچه را که براي شبات لازم داريد مهيا کرده و آماده کنيد. پس آمادگي براي شبات يک ميصوا محسوب مي شود. از همين جا راو حيسدافرمود: هميشه در روز جمعه سحرخيزي کرده و احتياجات شبات را فراهم سازد(شبات 117 ب).زيرا هر کسي که در روز جمعه زحمت مي کشد، در شبات با آرامش و آسايش کنار ميز شبات خواهد نشست و لذت خواهد برد. حتي اگر شخصي چندين خدمتکار دارد، بايد سعي کند خودش موردي از احتياجات شبات را آماده نمايد و پيش خود نگويد: "نه ، اگر اين کار را بکنم از احترام من کاسته مي شود" ، زيرا در حقيقت احترام او، از احترام گذاردن به شبات بدست مي آيد. در گماراي شبات(119 الف) چندين نمونه از بزرگان ييسرائل مي آورد که هر کدام به گونه اي براي شبات کاري انجام مي دادند. ربي اَباهو آتش آماده مي کرده، راو عانان لباس هاي خانگي مي پوشيده تا راحتتر کارهاي لازمه شبات را انجام دهد،راو سَفرا کله حيواني را براي خوراک شبات، کز مي داد. راوا ماهي ها را نمک مي زد،راو هونا چراغ روشن مي کرده، راو پاپا فتيله را براي چراغ آماده مي کرده،راو حيسداسبزي خردمي کرده، رَبـّا وراو يوسف چوب ها را براي هيزم مي شکستند. و باز دليل ديگر اينکه،با عرقي که بر انسان بخاطر زحمت آماده کردن نيازهاي شبات ظاهر مي شود، هقادوش باروخ هو همه گناهانش را (به دنبال توبه) پاک مي کند، همان طوري که اشک، گناهان را پاک مي کند، بنابراين لازم است، براي احترام شبات زحمت زيادي کشيد.
2- شايسته است که بر هر چيزي که براي شبات خريداري مي کند، بگويد: "לִכְבוֹד שַׁבָּת" (به معني، "براي احترام شبات"). به وسيله گفتن اين کلام، قدوسيت شبات بر آن چيز واقع مي شود و هنگامي که در روز جمعه براي خريد احتياجات شبات مي رود، خوب است که بگويد: "اينک مي روم براي احترام شبات خريد کنم، بخاطر اينکه پابرجا کنم ميصواي"וְהָיָה בַּיוֹם הַשִּׁשִּׁי וְהֵכִינוּ אֶת אַשֶׁר יָבִיאוּ" ," و روز ششم، آماده کنند آنچه که خواهند آورد". و ادامه داده و بگويد "לְתַקֵּן שׁוֹרֶשׁ מִצְוָה זוֹ בְּמָקוֹם עֶלְיוֹן"،("براي اصلاح ريشه هاي ميصوا در دنيا هاي بالايي")و بعد از آن پاسوق "וִיהִי נוֹעַם ..." را بگويد. اگر در روز پنج شنبه خريد مي کند، فقط بگويد "اينک مي روم براي احترام شبات خريد کنم". و ادامه داده و بگويد "לְתַקֵּן שׁוֹרֶשׁ מִּצְוָה זוֹ בְּמָקוֹם עֶלְיוֹן"،("براي اصلاح ريشه هاي ميصوا در دنيا هاي بالايي")و بعد از آن پاسوق"וִיהִי נוֹעַם ..."را بگويد.
3- بر طبق نظر "هااري هقادوش" (يادش بخير)، تمام احتياجات شبات را در روز جمعه خريداري نمايد، بخاطر اينکه بر آنها قدوسيت شبات واقع شود. اما اگر مي بيند که وقت کافي براي آماده شدن براي شبات ندارد، بخاطر اينکه روز کوتاه است و کارهايي که بايد انجام شود زياد هستند، خريد را در روز پنج شنبه انجام دهد.
4- حتما در شبات دو نوع غذا، سر سفره داشته باشند و بخاطر احترام شبات از دو نوع غذا، کمتر تهيه نکند. اگر به طور معمول در روزهاي عادي دو نوع غذا سر سفره دارند، در شبات به آن يک مورد اضافه کند و سه نوع غذا بخورد و خوب است که سخت گرفت و ماهي در هر يک از سه وعده غذايي شبات خورده شود. اما اگر بخاطر مزه آن يا مزاجش ماهي نمي خورد و يا اينکه اصلاً ماهي دوست ندارد هيچ اجباري براي خوردن ماهي نيست؛ چرا که شبات براي لذت داده شده است و نه براي عذاب.
5- ماهي نمادي است از اينکه روزي هر انسان از سوي هشم مي باشد. هنگاميکه ماهي هاي بزرگ را صيد مي کنند و در شکم آن ها ماهي هاي کوچک را پيدا مي کنند، به نظر بايد سر ماهي کوچکتر به سمت سر ماهي بزرگتر و دم آن به سمت دم ماهي بزرگتر باشد چرا که در هنگام تعقيب کردن او را بلعيده است اما در واقع اين گونه است که سر ماهي کوچکتر به سمت دم ماهي بزرگتر است، مثل اينکه خود او وارد دهان ماهي بزرگتر شده و اين نشان دهنده اين مطلب است که حتي روزي آن ماهي بزرگ هم از جانب هشم تعيين شده و با وجود تمام تعقيبهايي که براي صيد ماهي کوچکتر انجام داده، تنها روزي اي که هشم براي او تعيين کرده با پاي خود نصيب او گرديده است و ما در هر شبات با خوردن ماهي اين مطلب را به خود ياد آور مي شويم که روزي، تنها از جانب هشم است و نه به خاطر تلاشهاي ما. از طرفي ماهي نماد برکت (براخا) و فراواني است و شبات هم منبع برکت براي زندگي ما مي باشد. از طرف ديگر ماهي به خاطر پنهان بودن در آب از چشم بد دور مي باشد و شبات نيز با زخوت خود ما را از چشم بد حفظ مي نمايد. در گماراي شبات (119 الف) درمورد شخصي که براي تهيه غذاي شبات بسيار زحمت مي کشيد به نام יוֹסֵף מוֹקִיר שַׁבָּת تعريف مي کنند روزي صيادان ماهي بزرگي را صيد مي کنند و آن را به يوسف پيشنهاد مي دهند. او ماهي را خريداري مي کند تا براي غذاي شبات آماده کند. پس از شکافتن شکم ماهي متوجه برليان بسيار گران قيمتي مي شود که در بطن ماهي قرار گرفته بود، آن را با قيمت بالايي مي فروشد و ثروتمند مي گردد.
6- ميصوا است که در عصر جمعه در هنگام پخت از همه غذاها بچشند، بخاطر اين که غذايي خوش مزه وشايسته درست کنند و همچنين در عصر جمعه قبل از نهم آو (که خوردن گوشت در آن هفته ممنوع است)، چشيدن غذاي شبات با وجود اينکه در آن گوشت و چربي هست مجاز است؛ نظر به اين که ميصوا است غذا را براي احترام شبات بچشند و آنهايي که در اين مورد دقت مي کنند، بر آنها برکت (براخاي) خد-اوند واقع شود.
پوشيدن لباسهاي شبات
7- سعي کند براي شبات لباسهاي زيبايي داشته باشد و از لباسهايي که در طول هفته مي پوشد، نباشد. همانطور که گماراي شبات (113 الف) براساس جمله اي که در کتاب يشعيا (58:13) آمده است: "וכבדתו מעשות דרכיך..." "احترام بگذار به شبات نسبت به کاري که همچون معمول هفته انجام مي دهي"، نتيجه مي گيرد که اين احترام با پوشيدن لباس هاي مخصوص شبات ابراز مي گردد. همچنين امروزه در همه جماعت يهودي رسم دارند که براي احترام شبات، لباسها و کلاهشان را عوض کنند. اگر براي آنها مقدور باشد خوب است که يک صيصيت (טלית) مخصوص براي شبات داشته باشند. شايسته است که لباسهاي شبات را تا بعد از سعوداي چهارم (وعده غذايي شب يکشبات) به تن داشت.
8- حتي کسي هم که در خانه يا در هر محلي ديگر تنهاباشد، موظف به پوشيدن لباسهاي شبات است، چرا که پوشيدن لباسهاي شبات به خاطر احترام شبات است، نه به خاطراحترام به کساني که او را مي بينند.
9- اختصاص دادن کفش مخصوص براي شبات لازم نيست، ولي شايسته است که کفش هاي خود را واکس بزنند و برق بيندازند و براي احترام شبات زيبا کنند. کسي که تمايل دارد و مي خواهد کفشي را براي شبات اختصاص دهد، بر او برکت (براخاي) خد-اوند واقع خواهد شد.
10- قبل از شروع شبات (ערבשבת) بايد لباسهاي شباتي را بپوشد، بخاطر اينکه شبات را با لباسهاي زيبا بر خود قبول کند؛ و مثل بعضي افراد که شب شبات با همان لباسهاي هفتگي خود به کنيسا مي روند و صبح شبات لباسهاي شباتي خود را مي پوشند، رفتار نکند.
11- حتي شخص אָבֵל (کسي که در هفت روز بعد از فوت نزديکان درجه اول خود است) بايد لباسهاي رويي خود را عوض کند و لباسهاي شباتي بپوشد.
12- بر طبق رسم ما سفارادي ها حتي شبات قبل از نهم آو (شبات חזון) لباس هاي شباتي بر تن مي کنند.
دوري از بحث وجدل و بازگشت به تشووا
13- از مينحاي قبل از شروع شبات، زمان براي دعوا بين زن و شوهر و حتي خدمتکاران خانه، بسيار مستعد است، زيرا هر يک از افراد خانواده سعي بر اين دارند که کارهايشان را انجام دهند و سر وقت آنها را به پايان برسانند؛ لذا عجله باعث مي شود با صبر و حوصله به يکديگر توجه نکنند. ساطان نيز تمام سعي خود را در اين زمان به کار مي گيرد تا در خانه دعوا به پا کند. افراد خد-اترس با دانستن اين مطلب، حواس خود را جمع مي کنند و تمام تلاش خود را مي نمايند تا خود را کنترل کنند تا به حالت دعوا نيايند، و برعکس به دنبال ايجاد صلح و آرامش بخصوص در اين زمان مي گردند. گاهي در اين گونه لحظات، سکوت يا يک حرف دلگرمکننده مي تواند بهترين وسيله براي ايجاد صلح و آرامش در خانه باشد؛ چرا که اين موضوع به اثبات رسيده که در خانه اي که در بعد از ظهر جمعه يا در شب شبات بحث و جدل يا دعوا نباشد، آن خانواده، بدي را از خود دور کرده و هفته اي با موفقيت و آرامش در انتظارشان خواهد بود.
14- سعي شود در هر عصر جمعه، هر فردي اعمال خود را بررسي کند و از اشتباهات و خطاهايي که در طول شش روز هفته مرتکب شده تشووا نمايد، چرا که روز جمعه با تمام روزهاي هفتهي گذشته برابري ميکند؛ درست مانند آدينهي روش حُودش که با تمام روزهاي ماه گذشته برابري مي کند. علاوه بر اين، دليل ديگري که هر فرد بايد در عصر قبل از شبات اعمال خود را بررسي کند، اين است که نگاه داشتن شبات به طور کامل و مطابق بر قوانين آن، دقيقاً به مانند کيپور باعث بخشش گناهان مي شود، اما اين امر تنها با انجام تشووا و توبه امکان پذير است. بنابراين لازم است هر شخص در هر عصر جمعه اعمال خود را بررسي کند و به تشووا برگردد، تا گناهانش به وسيله نگاه داشتن شبات کفاره شود. و دليل ديگر اينکه بتواند استحقاق قبول کردن نشاماي اضافهي شبات را داشته باشد.
15- نزديک به زمان ورود به شبات (حدود نيم ساعت مانده به غروب خورشيد) با زبان خوش به اهل خانه بگويد: "شمعها را روشن کنيد". در صورتي که خودش اين کارها را انجام مي دهد، احتياجي به سوال کردن نيست.
16- ميصواست که هر شخص نزديک به تاريک شدن هوا و ورود به شبات، لباسها و جيبهاي خود را بررسي کند تا چيزي در آنها نباشد، و خد-اي نکرده در شبات با آنها از خانه خارج نشود. حتي اگر او لباسهاي مخصوص شبات دارد، باز ميصواست که لباس هاي خود را بگردد، شايد در شب يکشبات هفته قبل، چيزي در جيب هاي لباسش گذاشته باشد، يا شايد در يک جشن (مثل عروسي و برميصوا و نظاير آن) آن لباس ها را پوشيده و پول، کارت و يا امثال آنها را در جيبش گذاشته و فراموش کرده باشد.
در حال پردازش...
